Volgend Hoofdstuk Vorig Hoofdstuk Inhoudsopgave Gitariteiten Index

Opnemen: Twee Tangos van Jose Ferrer

Het volgende project bestond uit Tango nr. 1 en Tango Nr. 3 van de Spaanse componist Jose Ferrer (1835 - 1916). Op het moment vind ik het leuke muziek om te verkennen, vandaar dat het bij het opnemen vaker terugkomt.

De tango’s zijn beiden driedelig, met een A majeur middendeel en A mineur hoekdelen, het laatste hoekdeel is een herhaling van het thema, een soort Da Capo, dus.. Tango nr. 1 is technisch het meest lastig. Bijzondere aandacht bleek nodig voor de versieringsnootjes, waarbij je vooral met de vierde vinger goed moet mikken, maar wel zonder nadruk moet spelen.

Wat “probleemdetectie” betreft, begint dit avontuur wrange vruchten af te werpen. Ik heb nog steeds last van het “zelfbeoordelingseffect” in de zin dat ik mijn eigen spel slechter beoordeel dan mijn luisteraars dat doen. Dat is iets behoorlijk hardnekkigs dat al invloed heeft tijdens het opnemen. Er gaat duidelijk iets van de spontaniteit af ten opzichte van spelen zonder de opnamestress. Alsof mijn zelfbeoordeling van het resultaat zijn schaduw al vooruit werpt.

Ik had het een keer over opnamestress en zelfbeoordeling met Bobby Rootveld van Duo NIHZ, gitarist en opnametechnicus in één. Hij had een origineel beeld. Een opname maken is niks anders als een foto maken. De ene keer pak je een lach mee, de andere keer sta je er net beroerd op met een grijns als een boer die kiespijn heeft. Of het licht valt net op een plek die je niet bevalt. Een momentopname is niet per definitie een structurele weergave, dus jezelf daar op afkatten is niet nodig. Pak mee waar je iets aan hebt en maak een nieuwe foto waarop je wel glimlacht.

Ook meldde hij dat het zelfbeoordelingseffect vaak een rol speelt bij opnemen. In diverse gevallen kwam een speler na enkele dagen zweten achter de microfoon tot de conclusie dat zijn spel te beroerd was voor een CD terwijl de luisteraar/opnemer wel degelijk een mooie opname hoorde. Of een speler wilde zo veel effecten er bij in gemixt hebben dat weliswaar een paar problemen werden gemaskeerd, maar dat het resultaat stijf stond van kunstmatigheid. Dus zo zie je maar, ook professionals hebben het moeilijk achter de microfoon.

Misschien zit die terughoudendheid in mezelf, een soort risicomijding vooraf. Uiteraard helpt dat niet bij het maken van muziek bij die opname. Een duidelijk punt van aandacht, dus.

Toch is het feit dat opnamen vaak niet lukken zoals je wilt blijkbaar betrekkelijk normaal. Ik kwam op Internet toevallig eens stukje daarover tegen in het boek Howard Morgen’s Solo Guitar, Insights, Arranging Techniques and Classical Jazz in het hoofdstuk No Pain, No Gain.

Die zelfbeoordeling is deel van de pijn, die uiteindelijk iets op kan leveren als je er goed mee om gaat. Hij geeft aan dat opnemen het stressniveau verhoogt en daardoor nuttig wordt om de echte pijnpunten uit een stuk te halen. Maar dat lukt alleen als je zelf ziet dat het beter of anders kan en je niet laat demotiveren. De prijs daarvoor is een stel opnames die maar niet willen lukken totdat je het probleem opgelost hebt.

Tja, misschien een waar woord, maar best frustrerend. Die pijn kan je best zo afschrikken dat je hem vermijdt en dus maar stopt met opnemen.

Ik heb het een behoorlijk aantal malen geprobeerd met deze stukken, maar ik zit er nu even mee aan de grond. Hoe vaker ik ze opneem, hoe erger mijn vooraf gevreesde oordeel mijn spel naar beneden drukt. Er ontstaan fouten op plekken waar ik ze nooit heb gehad. Die pijn waar ik het net over had kan ik niet iedere keer hebben. Het plezier om een stukje te delen verdwijnt.

Dat is dodelijk en als ik zo door ga, speel ik over een paar maanden geen gitaar meer. Dus uit pure zelfbescherming laat ik deze stukken maar even voor wat ze zijn. Dus ditmaal een demonstratiebandje met de status van hoe ver ik gekomen ben! Misschien hebben jullie er een milder oordeel over...

Zo zie je maar, het lukt niet altijd. Ik ben van de weeromstuit maar een paar dagen andere stukken gaan spelen. De Minutensolo’s van Stephan Rak bleken erg geschikt om af te reageren en je expressie terug te vinden.

Hieronder vind je de mogelijkheid om de stukjes af te spelen. Laat ze niet allemaal tegelijk spelen, want dan is kakofonie je deel!

Afspelen:

Tango Nr. 1

Tango Nr. 3