Volgende Gitariteit Vorige Gitariteit Gitariteiten Index

On Stage Again...(II)

Na mijn hernieuwde kennismaking met plankenkoorts op het vorige Open Podium in Nordhorn, ging ik toch een beetje twijfelen. Gelukkig was de jaarlijkse voorspeelavond van mijn gitaardocent er ook nog, waardoor ik weer een beetje optimistischer werd. Dus zou ik op de tweede Open Podium avond bij Kulturhaus NIHZ weer present zijn.

Ditmaal pakte ik het meer gestructureerd aan en voerde de tips uit de vorige On Stage Again ook werkelijk uit.

Ik koos een programma al ruim van tevoren, vier stukjes van de Franse componist Alfred Cottin, die in de laatste helft van de negentiende en eerste helft van de twintigste eeuw leefde. Zijn muziek was salonmuziek met toegankelijk romantische trekjes, vergelijkbaar met de muziek van Madame Pratten uit Engeland, maar wel iets vrolijker.

Alfred Cottin is compleet vergeten, zijn belangrijkste wapenfeit is zijn naam op de bladmuziek van Recuerdos de la Alhambra van Tarrega. Deze droeg het stuk op "aan de eminente gitarist Alfred Cottin".

Ik had vier stukjes in gedachten, Barcarolle, Danse des Lutins (Trollendansje), Sous les Palmiers en Les Clochettes. Na wat experimenteren met de moeilijkheidsgraad speel ik ze ook in die volgorde.

Barcarolle is relatief het langzaamste stuk, alhoewel de swing in de 6/8 maat wel duidelijk moet zijn. De grootste uitdagingen zijn een paar excursies naar de hogere posities. Rustig blijven en niet versnellen is het parool, de laatste beweging naar de 12e fret ligt binnen een ritenuto. Ademhalen en doorspelen.

Danse des Lutins is een geinig stukje. Trollen zijn niet erg elegant en dat kun je in het begin goed duidelijke maken. De eerste regel is een soort Aufforderung zum Tanz waarin je hun geschutter een beetje kunt weergeven. Daarna begint de wals in 3/8 maat. Er zit een triool in die in het tempo niet zo opvalt. Ik ga me over de exacte timing dan ook niet zo’n zorgen maken. In het middendeel gaat het stuk naar A groot. Tijd voor een flinke tempovertraging die na een tijdje vanzelf oplost. Dan komt een stukje dat ik rustig aan moet pakken. De overgang van 12e fret naar de 1e positie kan in alle rust gebeuren vanwege het ritenuto. Wel doen!

Sous les Palmiers is een heel raar stukje, maar ik speel het toch vanwege het leuke huppelende middendeel. Kalmte bewaren en het ritenuto midden in het middendeel gebruiken om het tweestemmige loopje tot een goed einde te brengen.

Les Clochettes is een leuke afsluiter en bevat tevens de passages waarvoor je een beetje warmgedraaid moet zijn. Het middendeel laat de klokjes (clochettes) horen met flageoletten. Daar tussen zitten passages waarvoor je tweeklanken moet schuiven naar de 12e fret. Oefen niet te veel druk uit, anders kun je niet glijden. Licht spelen, dat geldt voor het hele stuk, maak je linkerhand niet te zwaar.

De tweede herhaling van het vierde thema bevat nu een loopje in plaats van een rust. Denk erom dat dit A - B - C - D is, dit is anders dan de soortgelijke loopjes in het eerste thema.

Ik ben begonnen met de stukken samen in te studeren in de volgorde dat ik ze wilde spelen. Ik had daar mooi de vakantietijd voor. Ondertussen heb de volgorde wel veranderd (Sous les Palmiers was eerst laatst) en de partijen ge-edit. Les Clochettes kreeg een extra herhaling en ging van een pagina naar twee pagina’s. Ik heb die verandering bewust meegeoefend.

Voor deze gelegenheid heb ik een extra uitdraai van de stukken gemaakt om een vingerzetting en taktische tips te kunnen noteren. De stukken gaan in een separate map, ik speel niet uit het boek. Dat heeft deels met concentratie te maken, als ik uit een boek speel, ben ik nog weleens geneigd te gaan bladeren. De stukken zitten in volgorde van uitvoering in de map, hierdoor hoef ik niet veel te bladeren.

Ik merkte dat ik passages waarbij ik veel moest kijken op gegeven moment uit het hoofd deed. Daarom moest ik bewust oefenen om terug te kijken naar de goede plek op het blad als ik klaar was, zodat ik door kon blijven lezen. Alweer een argument om stukken uit het hoofd te leren. Alleen durf ik dat nog niet bij een optreden in praktijk te brengen.

Bij het vorige Open Podium werd ik gehinderd door de verlichting, zodat het bladmuziek lezen niet zo goed ging. Daardoor word je extra onzeker. Daarom heb ik een MightyBright toneellampje gekocht dat je op de map kunt klikken. Het werkt op batterijen en er zitten twee kopjes op om twee bladzijden te belichten. De LED lampjes zitten op een flexibele draad, dus je kunt de verlichting exact instellen.

Ik heb ermee geoefend thuis, want je moet het ding bevestigen en zodanig richten dat het publiek er geen last van heeft. Dit kan op een licht verhoogd podium zoals in Nordhorn mogelijk problemen geven. Ook het spelen met dit licht heb ik gerepeteerd. Lamp uit en toneellampje aan en spelen maar.De belichting van de bladmuziek was goed. Ik kon de hals van de gitaar in het gereflecteerde licht van het papier nog redelijk zien, maar het hield niet over.

In het duister kon ik vaststellen welke passages onzeker waren. Kijken in je ooghoeken blijkt bij van bladmuziek spelen behoorlijk belangrijk. Ik hoop dat er in het theater iets meer omgevingslicht is. Al met al ben ik wel beter voorbereid op de toneelomgeving dan de vorige keer.

Gaandeweg speelde ik het hele programma dagelijks. Een keertje langzaam, een keertje op tempo, waarbij ik met mijn rustmomenten tussen de stukken op iets meer dan 10 minuten kwam, ruim zat voor het Open Podium.

Wat heel nuttig bleek was voor het spelen van het stuk goed te ademen en je de eerste maten van het stuk in gedachten voor te stellen. Niet in de zin van hard tellen, maar meer van de puls. Dat hielp me ook om bij ritenuto’s weer goed a tempo te komen.

Uiteraard heb ik de stukken meegenomen naar gitaarles. Alleen de timing was niet perfect, want ik kreeg enthousiast allerlei interpretatie- en vingerzettingswijzigingen mee. En dan loop je het gevaar er nog niet mee klaar te zijn als je gaat optreden. Als sluitstukje heb ik de aankondiging meegestudeerd. Dat kon echter beter. Als bijkomend voordeel hou ik de aankondiging nu kort. Het lijkt me het beste om de stukjes achter elkaar te spelen, trouwens.

Op zich lijkt de voorbereiding nu aardig in orde, ook al ken ik de stukken niet helemaal uit het hoofd.

Vreemd genoeg ben ik op dit moment (een paar uur voor het concert) nog steeds niet helemaal zeker. Ik voel me in een soort verhoogde staat van paraatheid en mijn zonnevlecht is gevoelig. Een zekere spanningscomponent is dus aanwezig. Hopelijk wordt dat beter zodra ik aan de sfeer van het Open Podium gewend ben. Voor de zekerheid test Erna vanmiddag een Bach remedie voor me uit (nee, wees niet bang, het zijn geen Beta blokkers).

Er zullen nu vast lezers zijn die zeggen, maak het je toch niet moeilijk als je niet helemaal zeker bent. Tja, ik kan die drang om toch wat te spelen moeilijk uitleggen. Ik ga het ermee doen wat ik heb. Dan heb ik vast wel weer materiaal voor de volgende On Stage Again!

Een tijdje later...

Na de pasta bleek mijn plankenkoorts te zijn opgelopen naar 38.1. Een raar effect, ik heb er in tijden niet zo’n last van gehad. Dit klinkt wel dramatischer dan het is, want vroeger was ik al veel langer van tevoren onrustig.

Het autoritje van Hengelo naar Nordhorn bleek een mooie gelegenheid om de aankondiging te oefenen (wel het verkeer in de gaten blijven houden!). Ik heb niet zo’n harde stem, dus ik moet hem altijd bewust aanzetten. Ademsteun noemen ze dat bij zangers. Na een paar pogingen had ik de juiste tekst. Grappig dat ik hem zo samenstelde, dat het publiek niet wist hoeveel stukken ik ging spelen. Lijkt op een escape om in geval van nood de schietstoel te gebruiken. Een mens zit psychologisch uiterst funtioneel in elkaar!

Toen ik bij Noord Deurningen de grens passeerde, bekroop me een merkwaardig gevoel. Willkommen in Deutschland!

Ooooh, Scheisse!

Wat had ik nou gedaan? Mijn aankondiging in het Nederlands geoefend. Schnell uebersetzen! Meine Damen und Herren, guten abend.... Ich werde fuer Sie spielen..

Grappig genoeg leidde dat mijn aandacht een beetje af van de toneelzorgen. Ik vond mijn vaste parkeerplekje bij de school en begon gelijk maar met mijn flesje Bach.

Duo NIHZ opende volgens traditie het podium na de gongslag (een stevig geluid, het lijkt een beetje alsof je Tarkus van Emerson, Lake and Palmer op zet).

Na het optreden van leden van de gitaarschool van Herr Baumann was het podium voor mij. Ik bleek de enige te zijn die op deze avond met een klassiek repertoire kwam, dit open podium kent een prettige en grote diversiteit in stijlen!

Omdat iedereen zo zijn eigen opstelling op het podium heeft, lag de indeling van het toneel niet vast. Zodoende had ik wat tijd nodig voor mijn opstart ritueel. Niks vervelends, want het geeft je wat tijd om je te concentreren. Muziekstandaard opstellen, map neerzetten, lampje vastklikken, aanzetten en richten (dit baarde wat opzien bij het publiek), gaan zitten, koffer open, gitaar er uit, Ergoplay vastplakken, stemapparaat op de kop. Zo, ik zat!

Even de stemming controleren. Mijn Kwakkel is behoorlijk stabiel als de snaren eenmaal zijn ingelopen dus meer dan een controle was er niet nodig. Jammer genoeg kon de muziekstandaard niet lager, dus ik raakte een beetje verborgen achter de map. Ik denk dat ik voor optredens ga proberen om de muziekstandaard links van me te zetten. Dat opent je meer voor het publiek en ik denk dat dat contact belangrijk is.

De stoel was wat hoger dan thuis. Achteraf had ik mijn Ergoplay een beetje moeten bijstellen, want je muzikaal geheugen maakt ook gebruik van je houding.

Daar ging ie dan... de aankondiging in het Duits. Verder op de avond bleken die aankondigingen -Im Fremdsprache voor de meesten- een bron van humor te worden!

Barcarolle verliep volgens plan. Door het fraai gekleurde toneellicht kon ik het verschil tussen mijn G snaar en D snaar niet zo goed zien. Iets om rekening mee te houden voor de volgende keer! Het blind oefenen thuis in het donker had wel geholpen!

Ik was erg blij te merken dat mijn spanning niet opliep. Ik passeerde de lastige passages niet compleet foutloos, maar wel zonder zelfverwijt. Ik hield de gang er in ondanks de uitglijdertjes.

Danse des Lutins, Sous les Palmiers en Les Clochettes volgden. En zo werd dit optreden een veel prettiger ervaring dan de vorige keer. Na een dankbaar applaus (en een paar leuke reacties in de pauze) was mijn motivatie voor de volgende gelegenheid direct al aanwezig.

Mijn ervaring met het bladmuzieklampje is positief. Het helpt mij in ieder geval om te focusseren, ik bleef beter geconcentreerd.

Na mijn optreden ontvouwde zich een prettige mix van stijlen op het toneel. Een zanger bracht een aangenaam mengsel van 75% muziek en 25% conference, waarbij hij zichzelf begeleidde en werd bijgestaan door een bevlogen solist. Gitaarschool Baumann was van de partij met een stel bekende songs, met assistentie van Eddie op de Congas. Een vader en dochter voerden ons terug naar de tijd van liedjes a la een vroege Boudewijn de Groot. Een gitarist bracht een potpourri van Classical Gas en I Needed You als try-out voor zijn optreden tijdens een bruiloft van een vriend. De oude blueszanger was ook weer van de partij met een aantal pakkende voorbeelden van dit rijke repertoire en de man met de flamencostijl combineerde zijn Spaanse stijl met wat nostalgie a la Bob Dylan met zijn mondharp.

Al met al ging het Open Podium tot tien uur door, geheel in overeenstemming met de uitgegeven vergunningen (Ja, er zijn heel wat regels voor een muzieketablissement en de avondrust na tien uur is er daar een van).

Tijd voor de apres-musique dus. Deze On Stage Again is voor herhaling vatbaar!